Wpływ leczenia onkologicznego na zdrowie jamy ustnej

Cesarz M:
PRACA POGLĄDOWA
ART DENT
Tom/Volumne 23; Numer/Number 2 (88)/2025: 80-87
E-ISSN 2392-2818
ISSN 2081-4798

Wpływ leczenia onkologicznego na zdrowie jamy ustnej

The Impact of Oncological Treatment on Oral Health

Marzena Cesarz^1,2,E,F
¹ Sidental, Prywatne Centrum Stomatologiczne, Czechowice Dziedzice
² Sident, Prywatne Centrum Stomatologiczne, Żywiec
³ Dentyści - klinika stomatologiczna, Dąbrowa Górnicza

Authors’ Contribution: A - Study Design, B - Data Collection, C - Statistical Analysis, D - Data Interpretation, E - Manuscript Preparation, F - Literature Search, G - Funds Collection

Konflikt interesów: Autorka oświadcza, że nie występuje konflikt interesów związany z publikacją niniejszego artykułu.

Finansowanie: Autorka oświadcza, że praca nie była finansowana ze źródeł zewnętrznych

Received: 08.07.2025. Accepted: 11.08.2025. Published: 22.08.2025

Prawa autorskie przekazane Wydawnictwu AS MEDIA

Kontakt z autorem: Dentyści - klinika stomatologiczna, ul. Królowej Jadwigi 56, 41-300 Dąbrowa Górnicza;, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., tel. +48 509 179 201.

Cytowanie: należy cytować pierwotną, elektroniczną wersję artykułu: Cesarz M: Wpływ leczenia onkologicznego na zdrowie jamy ustnej; Art Dent 2025;88(2): 80-87.

Streszczenie
Celem opracowania jest przedstawienie wpływu leczenia onkologicznego, w tym chemioterapii i radioterapii, na stan zdrowia jamy ustnej oraz omówienie znaczenia profilaktyki i opieki stomatologicznej u pacjentów poddawanych terapii przeciwnowotworowej. W artykule przedstawiono najczęstsze powikłania występujące podczas i po zakończeniu leczenia, w tym zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, kserostomię, zaburzenia smaku, próchnicę popromienną oraz osteoradionekrozę. Omówiono również znaczenie przygotowania stomatologicznego pacjenta przed rozpoczęciem leczenia, utrzymywania prawidłowej higieny jamy ustnej oraz regularnej kontroli stomatologicznej w trakcie i po terapii. Podkreślono znaczenie współpracy interdyscyplinarnej pomiędzy lekarzem onkologiem, lekarzem dentystą, higienistką stomatologiczną i innymi specjalistami. Kompleksowa opieka stomatologiczna może ograniczać ryzyko powikłań, poprawiać komfort pacjenta oraz wspierać jakość życia podczas leczenia przeciwnowotworowego.
Słowa kluczowe:
higiena jamy ustnej; kserostomia; leczenie przeciwnowotworowe; nowotwory głowy i szyi; osteoradionekroza; profilaktyka; próchnica popromienna; zapalenie błony śluzowej jamy ustnej

Abstract
The aim of this article is to present the impact of oncological treatment, including chemotherapy and radiotherapy, on oral health and to discuss the importance of preventive and dental care in patients undergoing anticancer therapy. The most common complications occurring during and after treatment are presented, including oral mucositis, xerostomia, taste disturbances, radiation caries and osteoradionecrosis. The importance of dental preparation before the initiation of oncological treatment, maintaining proper oral hygiene and regular dental follow-up during and after therapy is also discussed. Particular emphasis is placed on interdisciplinary cooperation between oncologists, dentists, dental hygienists and other healthcare professionals. Comprehensive dental care may reduce the risk of complications, improve patient comfort and support quality of life during anticancer treatment.
Key words:
Antineoplastic Agents, Head and Neck Neoplasms, Oral Hygiene, Oral Mucositis, Osteoradionecrosis, Radiation Caries, Radiotherapy, Xerostomia

PIŚMIENNICTWO/REFERENCES:
1. Epstein JB, Güneri P, Barasch A: Oral complications of cancer and cancer therapy; CA Cancer J Clin 2012;62(6)4:00–422.
2. Walis M, Paluch-Szymczak M, Kłosek S: Profilaktyka i leczenie zmian w jamie ustnej u pacjentów onkologicznych; Stomatologia po Dyplomie 2016;
3. Zadik Y, Elad S, Luboshitz S: Systematic review of guidelines for oral care before and during cancer therapy; Support Care Cancer 2010;18(8):1007–1021.
4. Jensen SB, Pedersen AML, Vissink A: A systematic review of salivary gland hypofunction and xerostomia induced by cancer therapies; Cancer Treat Rev 2010;36(6):431–445.
5. Hong CHL, Napeñas JJ, Hodgson BD: A systematic review of dental disease in patients undergoing cancer therapy; Support Care Cancer 2010;18(8):1007–1021.
6. Cesarz M, Bieleń A: Popromienna kserostomia i kandydoza u chorych na raka regionu głowy i szyi. Pacjent onkologiczny w opiece stomatologicznej – część II; Asyst Hig Stomatol 2023;69: 14-19.
7. Cesarz M: Onkologiczna jama ustna; Art Dent 2025;87(1):64-74.